TARAF OLMAK KOLAY, ADİL OLMAK ZORDUR
05 Ağustos 2026
İnsan dünyaya tarafsız gelmez. Daha doğduğu anda bir ailenin, bir şehrin, bir kültürün, bir dilin ve bir inancın içine doğar. Zamanla bunlara mesleği, siyasi görüşü, sosyal çevresi ve hatta tuttuğu futbol takımı eklenir. Her aidiyet insanın bakış açısını şekillendirir. Bu yüzden mutlak tarafsızlık, insanın ulaşmasının en zor erdemlerinden biridir.
İnsan çoğu zaman gerçeği olduğu gibi görmek yerine, ait olduğu tarafın penceresinden görmeyi tercih eder. Çünkü taraf olmak güven verir; kalabalığın içinde bulunmak, yalnız kalmaktan daha kolaydır.
Fakat adalet, tarafların değil hakikatin yanındadır. Adil insan sevdiğinin yanlışını da sevmediğinin doğrusunu da görebilen insandır. Çünkü adalet, kişilere göre değil ilkelere göre hüküm vermektir.
Hatasız insan olmadığı gibi, hatasız devlet, kurum, cemaat, parti, lider veya toplum da yoktur. Tarih boyunca büyük hizmetler yapmış nice devlet adamı, komutan, âlim ve yönetici aynı zamanda önemli hatalar da yapmıştır. Atalarımızı sevebilir, onlarla iftihar edebiliriz; ancak onları hatasız görmek ne tarihe ne de hakikate hizmet eder. Bir insanı ya da kurumu mutlak doğru veya mutlak yanlış ilan etmek, hakikati değil tarafgirliği besler.
Ne yazık ki insanlar çoğu zaman hakikatin değil, aidiyetlerinin tarafını tutarlar. Menfaat, yakınlık ve duygusal bağlılık vicdanın önüne geçtiğinde adalet geri çekilir. Sevdiğimiz insanların, kurumların veya düşüncelerin yanlışlarını görmek istemeyiz. “Bir bildiği vardır” diyerek hataları açıklamaya çalışır, bazen de üzerini örteriz. Böylece sorgulanamaz insanlar, eleştirilemez kurumlar ve düzelmeyen yanlışlar ortaya çıkar.
Oysa bir insanı ya da kurumu gerçekten değerli kılan, eleştirilemez olması değil; eleştirildiğinde kendini düzeltebilmesidir. Bir insanı sevmek, onun her yaptığını doğru kabul etmek değildir. Gerçek dürüstlük, doğrularını takdir ederken yanlışlarını da cesaretle söyleyebilmektir.
Kusuru görebilmek adaletin başlangıcıdır; kusuru dile getirebilmek ise vicdanın cesaretidir.
Ali UlusanTeknik Öğretmen